Jeśli zatrudniasz obywateli Ukrainy, w ostatnich tygodniach mogłeś trafić na sprzeczne informacje. Unia Europejska przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028 r. Jednocześnie termin na złożenie wniosku o kartę pobytu CUKR nadal upływa 4 marca 2027 r. Obie daty są prawdziwe, ale dotyczą różnych rzeczy. Od tego, czy Twoi pracownicy dobrze je odróżnią, zależy stabilność obsady na hali w 2027 r.
Poniżej rozdzielamy to, co już obowiązuje, od tego, co jeszcze się wyjaśnia. Opisujemy też, co z tego wynika dla Ciebie jako pracodawcy: kiedy zgłaszasz pracownika do urzędu pracy, kiedy przestajesz to robić i o co warto zapytać ludzi z Twojej zmiany jeszcze przed końcem roku. Stan prawny na 1 listopada 2026 r.
Co już obowiązuje: ochrona czasowa do 4 marca 2028 r.
30 lipca 2026 r. Rada UE przyjęła decyzję wykonawczą (UE) 2026/1912. Art. 1 tej decyzji przedłuża ochronę czasową dla wysiedleńców z Ukrainy o kolejny rok, do 4 marca 2028 r. Urząd do Spraw Cudzoziemców poinformował, że decyzja weszła w życie 5 sierpnia 2026 r. To akt prawa UE już obowiązujący, a nie projekt.
Decyzja wprowadza też nowy warunek. Ochronę czasową przyznaje się tylko osobom, które wypełniły obowiązki wojskowe w Ukrainie, w razie potrzeby po przedstawieniu dowodu (art. 2). Warunek nie dotyczy osób, które korzystały już z ochrony czasowej w danym państwie przed jego wprowadzeniem i zachowują ją nieprzerwanie. Dotyczy więc nowych wnioskodawców, a nie osób, które nieprzerwanie korzystają z ochrony i od dawna u Ciebie pracują.
W polskim prawie pobyt beneficjenta ochrony czasowej uznaje się za legalny do dnia, w którym decyzja Rady UE zachowuje moc obowiązującą, chyba że ustawa stanowi inaczej. Tak brzmi art. 106 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony w wersji nadanej ustawą z 23 stycznia 2026 r. (Dz.U. 2026 poz. 203), obowiązującą od 5 marca 2026 r.
Co się nie zmieniło: termin na kartę CUKR to nadal 4 marca 2027 r.
Karta pobytu CUKR to zezwolenie na pobyt czasowy na specjalnych warunkach, wydawane na 3 lata osobom ze statusem UKR, które chcą przejść z ochrony czasowej na zwykły tytuł pobytowy. Według UdSC wniosek można złożyć do 4 marca 2027 r., wyłącznie elektronicznie w portalu MOS. Unijne przedłużenie ochrony nie zmieniło tego terminu. Do 1 listopada 2026 r. nie znaleźliśmy ogłoszonego aktu, który by go przesuwał.
Warunki, które według UdSC trzeba spełnić łącznie:
- aktualny PESEL UKR w dniu złożenia wniosku i w dniu wydania karty,
- aktualny PESEL UKR w dniu 4 czerwca 2025 r.,
- nieprzerwany status UKR przez co najmniej 365 dni.
Koszt to 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za wydanie karty. Wnosi się je osobnymi przelewami. Ustawa przewiduje, że kartę wydaje się albo odmawia jej wydania w terminie 180 dni od złożenia prawidłowego wniosku (art. 42l ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w brzmieniu z Dz.U. 2026 poz. 203). Jeśli pracownik nie odbierze karty w ciągu 60 dni, karta zostanie unieważniona.
Materiały UdSC o karcie CUKR, przygotowane przed decyzją UE, podają, że status UKR będzie ważny do 4 marca 2027 r. Po decyzji 2026/1912 UdSC informuje o przedłużeniu ochrony do 4 marca 2028 r. Termin na wniosek o CUKR pozostaje jednak 4 marca 2027 r. Pracownik, który odłoży decyzję, może stracić najprostszą drogę do 3-letniego pobytu.
Status UKR czy karta CUKR: co to zmienia dla pracodawcy
| Sytuacja pracownika | Podstawa pracy | Twój obowiązek |
|---|---|---|
| Ochrona czasowa (PESEL UKR) | praca bez zezwolenia na pracę | powiadomienie powiatowego urzędu pracy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy |
| Karta pobytu CUKR | pełny dostęp do rynku pracy | według UdSC bez zezwolenia i bez zgłaszania zatrudnienia przez pracodawcę |
| Obywatel Ukrainy przebywający legalnie, bez ochrony czasowej | przez 3 lata od 5 marca 2026 r. stosuje się zasady powiadomienia | powiadomienie w ciągu 7 dni (art. 41 ustawy z Dz.U. 2026 poz. 203) |
Zasady powiadomienia, które już obowiązują
Od 5 marca 2026 r. obowiązek wynika z art. 5a ustawy o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom. Powiadomienie składasz przez praca.gov.pl w ciągu 7 dni od dnia rozpoczęcia pracy. Ponowne powiadomienie składasz w ciągu 7 dni, gdy:
- zmienił się rodzaj umowy,
- zmieniło się stanowisko lub rodzaj pracy,
- zmniejszono wymiar czasu pracy lub liczbę godzin,
- obniżono stawkę wynagrodzenia.
Za niedopełnienie tego obowiązku grozi grzywna od 1000 zł do 3000 zł (art. 84 ust. 6 tej ustawy). Jeśli powiadomienie złożono przed 5 marca 2026 r. na starych zasadach, pracownik według Zielonej Linii może dalej pracować bez nowego zgłoszenia.
Kiedy ochrona czasowa wygasa wcześniej
Art. 109b ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony wymienia przypadki wygaśnięcia ochrony czasowej. Dla pracodawcy najważniejsze są dwa: wyjazd z Polski na okres powyżej 30 dni oraz udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy, czyli również odebranie karty CUKR. W pierwszym przypadku pracownik może stracić podstawę legalnej pracy, np. po dłuższym urlopie w Ukrainie. W drugim zmienia się tylko podstawa, a Ty przestajesz składać powiadomienia o kolejnych zmianach umowy.
Konsekwencje dla zakładu produkcyjnego
Na liniach produkcyjnych i w spawalniach osoby z ochroną czasową często stanowią stały trzon zmiany. Dla Ciebie liczy się przede wszystkim przewidywalność obsady w 2027 r. Karta CUKR daje pracownikowi 3 lata pobytu i zwalnia Cię z powiadomień. Ochrona czasowa trwa do 4 marca 2028 r., ale łatwo ją stracić przy dłuższym wyjeździe i nie wiadomo, co będzie po tej dacie. Co pracownik wybierze, to jego decyzja. Możesz jednak zadbać o to, żeby znał terminy i nie przegapił 4 marca 2027 r. z braku informacji.
Zaplanuj też urlopy. Wyjazd z Polski na ponad 30 dni powoduje wygaśnięcie ochrony czasowej, a z kartą CUKR granica wynosi 6 miesięcy poza Polską. Jeśli ktoś planuje dłuższy pobyt w Ukrainie w okresie świątecznym, sprawdź jego status przed wyjazdem, a nie po powrocie.
Nie składaj wniosku o CUKR za pracownika i nie przechowuj jego danych do logowania. UdSC podkreśla, że wniosek wypełnia sam cudzoziemiec po zalogowaniu przez login.gov.pl, a danych logowania nie wolno nikomu przekazywać. Możesz natomiast udostępnić informacje i czas na złożenie wniosku.
Co zrobić teraz
- Zrób listę pracowników z Ukrainy z podziałem na: PESEL UKR, karta CUKR, inny tytuł pobytowy.
- Sprawdź powiadomienia w praca.gov.pl dla osób z PESEL UKR i dla osób bez ochrony czasowej, które pracują na zasadach powiadomienia.
- Poinformuj zespół, najlepiej po ukraińsku lub rosyjsku, że termin na wniosek o CUKR mija 4 marca 2027 r. i że przedłużenie ochrony do 2028 r. go nie zmienia.
- Ustal procedurę po odbiorze karty CUKR: pracownik przekazuje kopię do kadr, a Ty aktualizujesz dokumentację pobytową w aktach.
- Uzgodnij zasady urlopów z uwzględnieniem limitu 30 dni wyjazdu dla osób z ochroną czasową.
- Pilnuj zmian stanowiska, wymiaru i stawki. Każda z nich może wymagać ponownego powiadomienia w ciągu 7 dni.
Pełny proces legalizacji, także dla obywateli innych państw, opisaliśmy w artykule Zatrudnianie cudzoziemców w produkcji krok po kroku.
NextHire to agencja zatrudnienia wpisana do KRAZ pod nr 33768. Prowadzimy legalizację pracy cudzoziemców i rekrutujemy obywateli Ukrainy, także tych, którzy już mieszkają w Polsce. Obsługujemy klientów po polsku, angielsku i rosyjsku. Jeśli chcesz uporządkować dokumenty pracowników z Ukrainy przed 4 marca 2027 r., zajrzyj na stronę legalizacja pracy cudzoziemców albo napisz na kontakt@nexthire.pl. Odpowiadamy w ciągu 24 godzin.