Ustawa o zatrudnianiu cudzoziemców – formalnie ustawa z 20 marca 2025 r. o warunkach dopuszczalności powierzania pracy cudzoziemcom na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – obowiązuje od 1 czerwca 2025 r. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowuje już jej nowelizację. Projekt figuruje w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów pod numerem UD396, a jego tekst ministerstwo opublikowało w lipcu 2026 r.
Jeśli zatrudniasz cudzoziemców na produkcji, zwłaszcza na umowach zlecenia, ten projekt dotyczy Cię bezpośrednio. Zakłada m.in. objęcie umów cywilnoprawnych przepisem o czasie pracy w zezwoleniu i rozszerzenie elektronicznych powiadomień. Poniżej rozdzielamy to, co już obowiązuje, od tego, co jest dopiero planowane.
Stan na 13 listopada 2026 r.: UD396 to projekt ustawy. W wykazie prac legislacyjnych planowany termin przyjęcia go przez Radę Ministrów to III kwartał 2026 r. Wykaz aktów zmieniających ustawę w bazie ELI nie zawiera tej nowelizacji, więc nie została ona ogłoszona w Dzienniku Ustaw. Do tego czasu obowiązują wyłącznie przepisy opisane niżej jako „obowiązujące”.
Co obowiązuje dziś
Zanim przejdziemy do projektu, warto znać obecne przepisy. To one są podstawą kontroli PIP i Straży Granicznej.
- Czas pracy w zezwoleniu. Zezwolenie na pracę wydaje się m.in. wtedy, gdy wymiar czasu pracy nie będzie niższy niż 1/4 etatu i nie wyższy niż pełny etat (art. 30 ust. 1 pkt 3). Przepis mówi o „wymiarze czasu pracy”, czyli o pojęciu z umowy o pracę.
- Umowa w systemie przed pierwszym dniem pracy. Pracodawca, któremu wydano zezwolenie, przekazuje organowi umowę z cudzoziemcem w języku polskim (albo jej kopię) przez system teleinformatyczny – przed powierzeniem pracy (art. 17 ust. 1 pkt 2, w brzmieniu nadanym ustawą z 15 maja 2026 r., Dz.U. 2026 poz. 734). Analogiczny obowiązek dotyczy oświadczeń (art. 68 ust. 1 pkt 2).
- Powiadomienie o pracy osoby z ochroną czasową. Od 5 marca 2026 r. w ustawie jest art. 5a: o powierzeniu pracy cudzoziemcowi korzystającemu z ochrony czasowej powiadamiasz powiatowy urząd pracy w ciągu 7 dni od rozpoczęcia pracy, elektronicznie. Ponowne powiadomienie jest wymagane w ciągu 7 dni m.in. po zmianie rodzaju umowy, stanowiska, obniżeniu stawki lub liczby godzin.
- Kary. Nielegalne powierzenie pracy to grzywna od 3 000 do 50 000 zł (art. 84 ust. 1), wymierzana w kwocie nie niższej niż 3 000 zł za jednego cudzoziemca (art. 84 ust. 13). Za niewykonanie obowiązku z art. 5a albo nieprzekazanie umowy grozi od 1 000 do 3 000 zł (art. 84 ust. 6). Kto powierza pracę cudzoziemcowi skierowanemu przez podmiot niebędący agencją zatrudnienia, płaci nie mniej niż 6 000 zł za każdą osobę (art. 84 ust. 11 i 14).
Co zakłada projekt UD396
Opis projektu w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów wskazuje kilka grup zmian. Dla zakładów produkcyjnych najważniejsze są poniższe.
1. Umowy cywilnoprawne objęte limitem godzin
Według uzasadnienia w wykazie art. 30 ust. 1 pkt 3 ma zostać uzupełniony o liczbę godzin pracy przy umowach cywilnoprawnych. Dziś przepis mówi tylko o wymiarze czasu pracy, więc – jak zauważa ministerstwo – stosuje się go tylko do umów o pracę. Po zmianie miałby obejmować każdą formę powierzenia pracy. W praktyce zezwolenie dla zleceniobiorcy określałoby też dopuszczalną liczbę godzin. Konkretne limity znajdziesz w tekście projektu, ale do końca procesu legislacyjnego mogą się one zmienić.
2. „Zatrudnienie” zamienione na „powierzenie pracy”
Projekt ma zamienić słowo „zatrudnienie” na „powierzenie pracy cudzoziemcowi” w art. 4 ust. 1 i art. 85. Art. 85 zwalnia z kary za nielegalne powierzenie pracy osobie bez ważnego dokumentu pobytowego pracodawcę, który przed rozpoczęciem pracy sprawdził dokument, przechowuje jego kopię i zgłosił cudzoziemca do ubezpieczeń. Ministerstwo wskazuje, że dziś ten przepis jest stosowany tylko przy umowach o pracę. Po zmianie mieliby z niego korzystać także zleceniodawcy, którzy dopełnili tych obowiązków.
3. Powiadomienia także dla innych grup zwolnionych z zezwolenia
Elektroniczne powiadomienie o powierzeniu pracy ma objąć inne kategorie cudzoziemców zwolnionych z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Uzasadnienie szacuje, że może to dotyczyć kilkunastu tysięcy przypadków rocznie. Obecne przepisy o powiadomieniu mają też zostać wzmocnione w zakresie warunków pracy, tak aby dawały instytucjom kontrolnym podstawę do kontroli.
4. Ułatwienia dla obywateli państw wysokorozwiniętych
Rada Ministrów miałaby w rozporządzeniu wskazać państwa, których obywatele będą zwolnieni z obowiązku posiadania zezwolenia na pracę. Zamiast zezwolenia składałoby się elektroniczne powiadomienie. W wykazie wymieniono przykładowo Australię, Kanadę, Japonię, Republikę Korei, Nową Zelandię, Singapur, USA, Wielką Brytanię i Tajwan. Według szacunku z wykazu ułatwienie może dotyczyć maksymalnie 5–10 tys. spraw rocznie. Dla porównania: w 2025 r. obywatelom 10 branych pod uwagę państw wydano 2 254 zezwolenia, czyli blisko 1% wszystkich zezwoleń. Dla typowego zakładu metalowego zatrudniającego pracowników z Europy Wschodniej ta zmiana ma więc małe znaczenie.
5. Ostrzejsze kryteria priorytetu dla inwestorów
Wykaz przedsiębiorców, których sprawy o zezwolenia i wizy rozpatruje się priorytetowo, ma zostać ograniczony. Dla inwestycji w ramach Polskiej Strefy Inwestycji wprowadzone zostanie kryterium 100 mln zł deklarowanej wartości inwestycji. Według szacunku z wykazu liczba wpisów spadnie o ok. 2 000, do ok. 400. Jeśli Twoja firma jest dziś wpisana do tego wykazu w związku z inwestycją w Polskiej Strefie Inwestycji, sprawdź, czy po zmianach nadal spełni kryteria.
6. Łagodniejsza przesłanka odmowy
Dziś organ musi odmówić wydania zezwolenia, gdy cudzoziemiec wjechał do Polski na podstawie zezwolenia lub oświadczenia, a potem nie wykonywał żadnej pracy. Projekt zakłada, że będzie to przesłanka fakultatywna – organ będzie mógł, ale nie będzie musiał odmówić.
| Kwestia | Obowiązuje (stan na 13.11.2026) | Projekt UD396 |
|---|---|---|
| Czas pracy w zezwoleniu | Od 1/4 do pełnego wymiaru – przepis odnosi się do umów o pracę | Również liczba godzin przy umowach cywilnoprawnych |
| Art. 85 (zwolnienie z kary) | Dotyczy „zatrudnienia” | Dotyczy każdego „powierzenia pracy”, także zlecenia |
| Powiadomienie do PUP | Ochrona czasowa – 7 dni od rozpoczęcia pracy | Rozszerzenie na inne grupy zwolnione z zezwolenia |
| Priorytet dla inwestorów | Obecne kryteria wpisu do wykazu | Dodatkowo próg 100 mln zł dla inwestycji w PSI |
| Odmowa, gdy cudzoziemiec nie podjął pracy | Obligatoryjna | Fakultatywna |
Co to oznacza dla zakładu produkcyjnego
Największe skutki odczują firmy, które legalizują pracę cudzoziemców na umowach zlecenia. Jeśli zmiana art. 30 wejdzie w życie, liczba godzin z zezwolenia będzie wiązać także przy zleceniu. Zwiększenie liczby godzin w szczycie zamówień może wtedy wymagać zmian w dokumentach legalizujących pracę – szczegóły rozstrzygnie ostateczny tekst ustawy.
Druga sprawa to dane. Przy pracownikach z ochroną czasową dziś już masz siedem dni na powiadomienie urzędu pracy i musisz je powtórzyć po każdej istotnej zmianie warunków. Projekt rozszerza ten mechanizm, więc rejestr terminów w dziale kadr przestaje być dodatkiem i staje się elementem kontroli wewnętrznej. Instytucje kontrolne, w tym PIP i Straż Graniczna, otrzymują dane z powiadomień drogą teletransmisji (art. 5a ust. 8).
Trzecia sprawa: uzasadnienie projektu mówi wprost, że wygaszanie czasowych przepisów wprowadzonych po agresji Rosji na Ukrainę ograniczy liczbę przypadków, w których pracę można zalegalizować samym powiadomieniem. Planując rekrutację, licz się z tym, że części pracowników nie zatrudnisz na podstawie samego powiadomienia. Procedurę legalizacji krok po kroku opisaliśmy w artykule Zatrudnianie cudzoziemców w produkcji krok po kroku.
Co zrobić teraz
- Sporządź listę cudzoziemców pracujących na umowach cywilnoprawnych i porównaj ich faktyczne godziny z warunkami w zezwoleniach i oświadczeniach.
- Sprawdź, czy dla każdej osoby z ochroną czasową wysłano powiadomienie w ciągu 7 dni oraz powiadomienia ponowne po zmianie stanowiska, stawki lub godzin.
- Upewnij się, że umowa lub jej kopia trafia do urzędu przez system przed pierwszym dniem pracy, a nie po nim.
- Zweryfikuj, czy osoby kierowane do Ciebie przez podmioty zewnętrzne przychodzą z agencji zatrudnienia (wpis agencji sprawdzisz w rejestrze KRAZ) – za pracę cudzoziemca skierowanego przez inny podmiot grozi co najmniej 6 000 zł grzywny za osobę.
- Śledź projekt UD396: o dacie wejścia w życie przesądzi dopiero ustawa ogłoszona w Dzienniku Ustaw.
NextHire jest agencją zatrudnienia wpisaną do KRAZ pod nr 33768 i zajmuje się m.in. legalizacją pracy cudzoziemców oraz rekrutacją pracowników z zagranicy. Jeśli chcesz uporządkować dokumenty przed zmianami, napisz na kontakt@nexthire.pl – odpowiadamy w ciągu 24 godzin.